İnfertilite(kısırlık) bir yıl süresince, çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi uygulamamasına rağmen gebeliğin oluşmadığı durumdur.Genç bir kadının düzenli cinsel ilişkide bulunduğu takdirde gebe kalma şansı %20'dir. Yaş ilerledikçe gebelik elde edilene dek geçen süre uzar.

İnfertilite(kısırlik) nedenleri erkek, kadın veya her ikisindeki problemlere bağlı olabilir. Son yıllarda sebeplerin %50 erkek, %50 kadına bağlı olduğu saptanmıştır.

KADINDA KISIRLIK:

1. Yumurtlama ilgili nedenler
2. Tüplerle ilgili nedenler
3. Rahimle ilgili nedenler
4. Daha az görülen nedenler:,

çiftlerin kendi istekleri ile daha önce tüplerinin veya sperm kanallarının bağlanmış olması

Muayene kısırlık araştırmalarının en önemli bölümüdür.Tarayıcınız bu resmin gösterilmesini desteklemiyor olabilir. Kadının muayenesi ve ultrasonografik incelemesinin yapılması, smear( rahim ağzından örnek) alınarak patolojik inceleme yapılması gerekir. Ultrasonografik incelemeler vajinal ultrasonografi ile yapılır. Adetin 2. veya 3. günü ilk inceleme yapılır .Rahim ve yumurtalıklar değerlendirilerek yumurtalıkların büyüklükleri ve rahim iç zarı hakkında bilgi edinilir.

POLİKİSTİK OVER SENDROMU

Bir çok sistemi etkileyen Polikistik Over Sendromu ( PCOS ) uzun zamandan beri jinekolojik endokrinolojinin en çok araştırılan konularından birisi olmuştur. ayrıca bu sendrom yumurtlama bozukluğunun en sık görülen nedeni olarak kabul edilmektedir.

PCO Sendromunun klinik Bulguları

1.Şişmanlık
2.Tüylenme
3.Adet gecikmesi veya geç adet görme
4.Ultrasonda yumurtalıklarda küçük kistlerin görünmesi

Genç  kadınların yaklaşık %10’nunda PCO Sendromunun semptomları bulunmaktadır. Normal adet görüyorken aşırı kıllanmanın başlaması, kilo artışı ve bunu takip eden düzensiz menstrüel sikluslar çoğunlukla rastlanan öyküdür.

PCO Sendromlu kadınların birinci derece akrabalarında PCOS görülme riski artmıştır.  


PCO Sendromunun tedavisinde

Şişmanlık söz konusu ise ilk öneri hastanın zayıflaması olmalıdır. Daha sonra kendiliğinden gebelik elde edilemez ise yumurta gelişimini artıran  ilaçlarımızla yumurta gelişimini sağlayıp gebelik oluşmasını uyarırız.

ENDOMETRİOSİS (ÇİKOLATA KİSTLERİ)

Endometrioma ya da çikolata kisti olarak bilinen yapılar yumurtalıklarda yer alan ve yumurtalık kapasitesini yani yumurta sayısını ve gelişimini etkileyebilen yapılardır. Fakat bu yapıların da boyutu önem arz etmektedir. Genellikle 3 cm. altındaki endometrioma kistleri ameliyat gerektirmemektedir. Daha büyük olanlarda ise her hastada ameliyat düşünülmeyebilir. Yumurtalıkların ultrason ile değerlendirmesi, hastanın yaşı ve varsa daha önceki denemeleri göz önüne alınarak ameliyat kararı verilmelidir.

TÜPLERLE İLGİLİ PROBLEMLER

Geçirilmiş enfeksiyonlar, geçirilmiş  ameliyatlar tüplerde tıkanıklığa ve tüp hareketlerinde bozukluğa yol oçabilir. Böyle durumlarda. Histerosalpingografi olarak adlandırılan radyolojik incelemede rahim ağzından içeriye verilen boyalı ilacın Fallop tüplerinden (yumurtalık kanallarından) geçişi izlenir. Tüplerde tıkanıklık varsa ilaç Tarayıcınız bu resmin gösterilmesini desteklemiyor olabilir. tüplerden geçmez.

Hidrosalpenks, tüplerin tıkanıklığı  sonucu oluşan, tüpün içi sıvı dolu şişkin olan kısımlarına verilen isimdir. Hidrosalpenks genellikle rahim filmi ile ve bazen de ultrason muayenesi sırasında tespit edilebilmektedir. Hidrosalpenks varlığında tüp bebek tedavilerine geçilmesi bir takım riskler taşımaktadır. Tüpün bu içi sıvı dolu şiş kısımlarının içindeki sıvı geri kaçış ile rahim içine geçerek tüp bebek tedavisi sonunda rahime transfer edilen embryoların tutunmalarını zorlaştırabilmektedir. Bu sebeple özellikle büyük çaptaki ve ultrason ile de gözlenebilen hidrosalpenkslerin tedavi öncesi çıkarılması önerilmektedir. Ultrason ile görülmeyen fakat rahim filmi ile hidrosalpenks olduğu ortaya konan hastalarda ise önce laparoskopi yapılarak bu yapılar hakkında kesin fikir edinilebilir veya direkt tedaviye geçilebilir. Bu yapıların çıkarılmasında açık ameliyat yapılabildiği gibi genellikle laparoskopi denilen endoskopik bir ameliyat ile yaklaşım daha çok tercih edilmektedir. Laparoskopide göbekten bir iğne ile anestezi altında karın içine girilerek birtakım aletlerle bu yapılar çıkarılabilmektedir. Karın içinde çok yapışıklık olan hastalarda veya yaşnedeniyle tüpün çıkarılmasının yumurtalık rezervine zarar verme olasılığı olan kişilerde ise bu yapıların rahim ile olan ilişkisi laparoskopi sırasında kesilebilmektedir.

Rahim filminde hidrosalpenks görünümü
    
RAHİM İÇİ POLİPLER, MYOMLAR VE YAPIŞIKLIKLAR

Myom  rahimin kas tabakasından kaynaklanan genellikle iyi huylu bir tümördür. Myom varlığında öncelikle myomun yeri, özellikle endometriuma yakınlığı ve de endometrial kavite denilen embryonun yerleşeceği yerin bütünlüğünü ve düzgünlüğünü bozup bozmadığı önemlidir. Eğer endometrial kaviteye baskı yapıyor ve embryonun yerleşimini engelleyecek yerde ise mutlaka tedavi öncesi histeroskopi ile çıkarılmalıdır. Endometriuma zarar vermeyen myomların ise boyutu önemlidir ve genellikle 7 cm. üzeri myomların çıkarılması düşünülebilir. Bu boyuttaki myomlar gebelikte büyüme yaparlarsa sorun oluşturabileceği için cerrahi gerekmektedir. Fakat eğer kadın yaşı ileri ise, yani 38 yaş üzeri ise, yine zaman kaybetmemek için ameliyat öncelikli olmayıp hemen tedaviye geçilebilir. Özetle, myom varlığında myomun yeri, büyüklüğü, kadın yaşı ve varsa önceki tedavileri göz önüne alınarak ameliyat kararı verilmektedir. Genellikle myom ameliyatlarından 4–6 ay sonra tedaviye geçilmelidir.

SIS (salin infusion sonografi), ultrason ile yapılan muayene sırasında rahim iç duvarı dediğimiz endometrium ile ilgili şüpheli bir görünüm, polip ya da myom görüntüsü olduğunda, ultrasonografi eşliğinde rahim içine sıvı verilerek yapılan bir işlemdir. İnce bir kateter yardımıyla verilen sıvının etkisi ile rahim iç duvarı kaynaklı myom, polip ve yapışıklıklar hakkında bilgi edinilebilmektedir. Bu işlem anestezi gerektirmez ve ciddi bir ağrı oluşturmaz. Genellikle adet bittikten sonraki bir hafta içinde yapılması önerilmektedir. HSG  ise (histerosalpingografi, rahim filmi), yapılan değerlendirmeler sonucu sperm problemi olmayan çiftlerde, kadının tüpleri ile ilgili bir sıkıntı olup olmadığını ortaya koymakta birinci derecede kıymetli bir tetkikdir. Rahim filmi yine rahim içine verilen bir sıvının tüplerden geçişi sırasında çekilen bir tür röntgen filmidir. Rahim filminde verilen sıvı yağlı veya su bazlı olabilmektedir. Bu teknik bir konu olup filmi çeken kişinin kararıdır. Rahim filmi çekimi sırasında da ciddi bir ağrı, acı olmamaktadır. Bazen, özellikle ilişki esnasında sıkıntısı olan hanımlarda, anestezi gerekebilmektedir. Rahim filmi ile tüplerin geçirgenliğinde, yapısında problem olup olmadığı anlaşılabildiği gibi rahim iç duvarı kaynaklı problemler de tespit edilebilmektedir. Genellikle adet bitimi sonrasındaki ilk 3–4 gün film çekimi için en uygun günlerdir.

Histeroskopi ise, rahim içinin gözle görülerek incelenmesini sağlayan bir tür operasyondur. Anestezi eşliğinde veya lokal anestezi ile muayenehane şartlarında yapılabilen küçük bir operasyondur. Fakat büyük bir polip veya myom varlığında ameliyathane şartları gerekebilir. Rahim içine sıvı verilerek veya ultrason veya da rahim filmi ile, rahim içinde bir problem tespit edildiğinde ya da şüphede kalındığında, mutlaka tüp bebek tedavisi öncesi histeroskopi ile rahim içi görülmelidir.  Özellikle rahim içi yapışıklıların, poliplerin veya rahim içi kaynaklı myomların teşhis ve de aynı anda tedavisinde yani çıkarılmasında tek yöntem  histeroskopidir. Histeroskopide, ucunda optik bir cihaz olan ince bir alet ile rahim ağzında geçilerek rahim içi gözle görüntülenmektedir. Bu sırada tespit edilen problemli yapılar ortadan kaldırılabilmektedir. Genellikle işlemden 2–4 saat sonra hasta klinikten ayrılıp evine dönebilmektedir. Bu işlem için de en uygun zaman adet bittikten sonraki bir haftalık dönemdir.

 İnfertilite(kısırlık) bir yıl süresince, çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi uygulamamasına rağmen gebeliğin oluşmadığı durumdur. Genç bir kadının düzenli cinsel ilişkide bulunduğu takdirde gebe kalma şansı %20'dir. Yaş ilerledikçe gebelik elde edilene dek geçen süre uzar.